Bal

Kooperatif üyelerimizin kovanlarından gelen çam balı. Kovanlar her yaz sonu Balya ve Kaz Dağları’nın kızılçamlıklarına çıkar ve kasıma kadar orada kalır. Çiçek balından farklı olarak Basra böceği (Marchalina hellenica) salgısından yapılan bu bal daha koyu renkli, daha az tatlıdır ve geç kristalleşir. 830 gramlık cam kavanoz ve 280 gramlık sıkma şişe seçenekleri vardır.

2 sonucun tümü gösteriliyorPopülerliğe göre sıralandı

2 sonucun tümü gösteriliyorPopülerliğe göre sıralandı

Kovan Ağustosta Ormana Çıkar, Kasımda Döner

Çam balında kovanın yeri her şeydir. Arıcı ortaklarımız kovanlarını ağustos başında Balya’nın ve Kaz Dağları’nın kızılçam ormanlarına taşır, kasımda geri getirir. O dört ay boyunca ormanda olup bitenler o yılın balını belirler: bol yağmurlu baharları bereketli bir salgı yılı izler, kuraklıkta salgı azalır. Kooperatif başkanımız Şenol Uzan da her yıl kovanlarını aynı ormanlara kuran arıcılardan biri. Aynı kovan, aynı orman olsa da iki yılın balı hiçbir zaman tıpatıp aynı olmaz.

Kovan Başından Sofraya: Çam Balı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çam balı ile çiçek balı arasındaki fark nedir?
Çam balı salgı kökenlidir: kızılçamlarda yaşayan Basra böceği ağacın özsuyuyla beslenir ve dallara şekerli bir salgı bırakır; arılar bu salgıyı toplar ve kovanda bala dönüştürür. Çiçek balı ise nektar kökenlidir. Bu yüzden çam balı daha koyu renkli, daha az tatlı ve daha akışkandır; kokusunda reçineyi andıran odunsu bir iz vardır. Çiçek balı daha tatlı ve kristalleşmeye daha yatkındır.
Gökçeyazı çam balı hangi bölgeden geliyor?
Arıcı ortaklarımız kovanlarını yazın sonuna doğru Balya’nın ve Kaz Dağları’nın kızılçam ormanlarına götürür ve sonbaharın sonunda geri alır. Türkiye’de çam balının büyük kısmı Ege ve Akdeniz kıyılarındaki kızılçam ormanlarından gelir; Balya ve Kaz Dağları bu kuşağın kuzey ucundadır.
Bal neden kristalleşir, bozuldu mu?
Kristalleşme balın içindeki şekerlerin zamanla katılaşmasıdır, bozulma değildir. Çam balı çiçek ballarına göre çok daha geç kristalleşir ve aylarca akışkan kalabilir. Tanelenme olursa kapalı kavanozu 40 dereceyi geçmeyen ılık suya koyun, ara ara çevirin; birkaç dakikada yumuşar. Mikrodalga ya da kaynar su kullanmayın, yüksek sıcaklık balın kokusunu bozar.
Çam balı ısıl işlem görüyor mu?
Hayır. Süzülen bal ısıtılmadan kavanoza ve şişeye doldurulur. Isıl işlem balın görünümünü düzeltir ve kristalleşmeyi geciktirir, ama kokusunu da düzleştirir. Isıtılmayan bal kendi kokusunu ve kıvamını korur; bunun sonucu olarak rengi ve tadı hasattan hasada hafifçe değişebilir.
Çam balı neden daha pahalı?
Çam balı üretimi çiçek balına göre daha az öngörülebilir ve daha zahmetlidir. Basra böceğinin salgısı yıla ve iklime göre değişir; bazı yıllar salgı azdır ve verim düşer. Kovanların her yıl ormana taşınıp geri getirilmesi ayrı bir iş ve masraftır. Hasat dönemi de ağustostan kasıma kadarki birkaç ayla sınırlıdır.
Balın rengi ve tadı neden her yıl değişiyor?
Çünkü bal, o yılın havasının kaydıdır. Çam balında Basra böceğinin salgı miktarı ve o yılın yağışı belirleyicidir. Salgının zayıf olduğu yıllarda arılar yakındaki çiçeklere de yönelir; o yılın balı bir ton açık çıkabilir. Bu yüzden bir yılın balı daha koyu ve odunsu, bir başkasınınki biraz daha açık ve yumuşak olabilir.
Bal nasıl saklanmalı, buzdolabına konur mu?
Bal buzdolabına konmaz; soğuk kristalleşmeyi hızlandırır. Serin, karanlık ve kuru bir dolap, yani 15 ile 20 derece arası uygundur. Doğrudan güneş ve ocak gibi ısı kaynaklarından uzak tutun. Kapağı sıkı tutun, kavanoza giren kaşık kuru olsun; nem alan bal sulanabilir.
Sıkma şişe ile cam kavanoz aynı balı mı içeriyor?
Evet, bal aynıdır; yalnızca ambalaj farklıdır. 830 gramlık cam kavanoz ağzı geniş olduğu için kaşıkla almak kolaydır ve her gün bal yenen kalabalık evler için uygundur. 280 gramlık sıkma şişe kaşık gerektirmez, yoğurda ya da ekmeğe doğrudan sıkılır ve yanınızda taşınabilir. Bu bal yavaş kristalleştiğinden şişe ambalaj ona çok uygundur.
Balı çaya veya süte ekleyebilir miyim?
Ekleyebilirsiniz, ama sıcaklığa dikkat edin. Çok sıcak içeceğe eklenen bal kokusunun bir kısmını kaybeder, geriye yalnızca tatlılık kalır. Çayı ya da sütü birkaç dakika bekletip ılıdıktan sonra balı ekleyin.
Çam balı en çok neyle yenir?
Kahvaltıda tereyağı ve sıcak ekmekle, kaymakla ya da süzme yoğurtla yenir. Tahinle karıştırılınca ballı tahin olur. Tuzlu ve olgun peynirlerle de iyi anlaşır: ince dilimlenmiş tulum peynirinin üzerine birkaç damla çam balı, tuz ile tatlıyı aynı lokmada buluşturur. Fırın sebzelerine de son anda gezdirilir.
Neden Gökçeyazı Kooperatifi balı?
Balımızın nereden geldiği bellidir: arıcı ortaklarımızın kovanları, her yıl aynı ormanlar, aynı hasat dönemi. Süzülen bal ısıtılmadan kavanozlanır. Kooperatifimiz TR-10-K-025889 numarasıyla işletme kaydına, Gökçeyazı markası 2021 09021 numarasıyla tescile sahiptir. Belgeleri sertifikalar sayfamızda bulabilirsiniz; bal türlerinin tanımları için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına bakabilirsiniz.