Bitki Çayları

Question 1

Bitki çayları kaynatılır mı, suyun sıcaklığı önemli mi?

Accepted Answer

Bitki çayı tencerede kaynatılmaz; kaynatmak bitkiyi suyun içinde pişirir ve tadı bozar. Doğru yöntem suyu kaynatıp ocaktan almak, bir iki dakika dinlendirmek, sonra bitkinin üzerine dökmektir. Bu bekleme suyu yaklaşık 90 ila 95 dereceye indirir. Melisa, papatya ve ıhlamur gibi çiçek ve ince yapraklarda bu fark belirgindir; doğrudan kaynar su dökmek ince kokuyu bastırır. Adaçayı ve rezene gibi daha sert yapılı bitkilerde suyun bir iki derece sıcak olması sorun yaratmaz, ama onlar da tencerede kaynatılmaz.

Question 2

Bitki çayları ne kadar demlenmelidir?

Accepted Answer

Çoğu bitki çayı için ideal süre beş ila yedi dakikadır. Daha az beklenirse aroma suya tam geçmez, daha uzun beklenirse acılık ve burukluk belirir. Papatya için beş dakika yeterlidir. Adaçayı ve rezene yedi dakikaya kadar bekleyebilir. Ihlamur bu kuralın dışındadır: içinde çiçeğe kaynaşmış brakte bulunduğu için gövdesini yavaş verir ve yedi ila on dakika ister. Demlerken fincanı ya da demliği kapalı tutun; buharla birlikte koku kaybolmasın. Poşeti sıkmayın, sıkılan poşet acılık verir.

Question 3

Ihlamur demlik poşet nedir, demlik poşet ile normal poşet arasındaki fark nedir?

Accepted Answer

Demlik poşet tek fincan yerine demlik için tasarlanmış, daha büyük boyutlu bir poşettir. İçindeki bitki miktarı da buna göre fazladır; bir poşet 350 ml suya, yani kabaca iki fincana hesaplanmıştır. Kalabalık bir demlik için 700 ml suya iki poşet kullanılır. Normal poşet ise tek fincan içindir. Demlik poşetin gözenekleri iri olduğu için içindeki çiçek ve yapraklar suyu rahatça çeker, aroma demliğin tamamına yayılır. Gökçeyazı'nın ıhlamur demlik poşeti bu formattadır.

Question 4

Ihlamur çayı ne zaman içilir, nasıl tatlandırılır?

Accepted Answer

Ihlamur kış akşamlarıyla anılır ama mevsime bağlı değildir; kahvaltıda siyah çaya alternatif olarak, öğleden sonra ya da akşam yemeğinden sonra sade bir fincan olarak her zaman demlenebilir. Tatlandırmak isteyenler için bal ıhlamurla en iyi anlaşan eşliktir; balı çay ılıdıktan sonra ekleyin, kaynar suya atılan bal aromasını kaybeder. Bir dilim limon ise çaya ferah, ekşimsi bir not katar. İkisini aynı fincanda kullanmak yerine birini seçmek daha net bir sonuç verir.

Question 5

Bitki çayları karıştırılabilir mi, hangileri birlikte demlenir?

Accepted Answer

Evet, dökme formdaki bitkiler birbiriyle harmanlanabilir; iş tamamen damak zevkine bakar. Tat olarak iyi anlaşan ikililer: ıhlamur ile melisa, ıhlamurun tatlılığına limonumsu bir ferahlık katar. Papatya ile melisa hafif, çiçeksi bir harman verir. Nane ile rezene ise anason tadıyla serinliğin buluştuğu bir karışımdır. Adaçayının reçineli, baskın tadı diğer bitkileri örtebilir; harmanlarda az miktarda kullanın. Üç veya dörtten fazla bitkiyi aynı anda karıştırmak tatları birbirine boğar; ikili, en fazla üçlü harmanlar en dengeli sonucu verir.

Question 6

Demlik poşet ile dökme çay arasındaki fark nedir?

Accepted Answer

İçerik aynıdır, kullanım şekli farklıdır. Demlik poşette bitki önceden ölçülmüştür; demliğe bir poşet atılır, demleme bitince poşet çıkarılır ve süzgece gerek kalmaz. Dökme çay ise doğrudan demliğe ya da çay süzgecine konulur. Dökme çay daha fazla kontrol sağlar; miktarı kendiniz ayarlarsınız ve diğer bitkilerle harmanlayabilirsiniz. Demlik poşet ise pratiktir, demlik başına sabit ölçüde hesaplanmıştır. Her ikisinde de bitki aynı araziden ve aynı hasattan gelir.

Question 7

Bitki çayları nasıl saklanmalı?

Accepted Answer

Işık, nem ve ısıdan uzak tutulmalıdır. Tüketim tarihi ambalajın üzerinde yazar. Ambalaj açıldıktan sonra çayı hava geçirmez bir kapta, güneş almayan serin bir dolapta saklayın. Mutfak tezgâhı üstü, ocak yanı ve nemli ortamlar bitki çayı için en kötü saklama noktalarıdır.

Question 8

Adaçayı neden sadece yapraktan yapılır?

Accepted Answer

Adaçayının aroması yaprağındadır; dal ve sap ise kuruduğunda odunsulaşır, demlendiğinde acı ve buruk bir tat bırakır. Kooperatifimizde adaçayı toplanırken dallar kesilmez, yalnızca yapraklar sıyrılır, ince saplar bile elle ayıklanır. İşçiliği fazladır ama bardağa gelen tat temiz, reçineli ve dengelidir. Paketi açtığınızda bunu görebilirsiniz: içinde bütün ya da iri parçalı yapraklar vardır, odunsu sap parçası yoktur.

Question 9

Demlik poşet kaç kez demlenir?

Accepted Answer

Demlik poşetler tek demleme için ölçülmüştür; ilk demlemede aromanın büyük bölümü suya geçer. İkinci kez demlenirse çay belirgin şekilde açık ve tatsız çıkar. Bir demlikten daha fazla çay almak isteyenler demleme sonrasında poşeti çıkarmadan bir miktar sıcak su ekleyebilir; bu, ikinci bir demleme değil, ilk demlemenin seyreltilmiş devamıdır. Dökme formda ise miktarı artırarak istediğiniz yoğunluğu doğrudan ayarlarsınız.

Question 10

Bitki çayları hangi aylarda hasat edilir?

Accepted Answer

Her bitkinin kendi takvimi vardır ve hasat penceresi çoğunda birkaç haftadır. Bölgemizde papatya mayıs ile haziran başında, adaçayı çiçek açmadan hemen önce mayıs ve haziranda, ıhlamur haziranda birkaç günlük dar bir pencerede toplanır. Melisa yaz boyunca birkaç kez biçilebilir, mercan köşk temmuz ve ağustosta, rezene tohumu ise ağustos sonu ile eylülde olgunlaştığında hasat edilir. Toplanan bitkiler aynı gün gölgeye serilir; hasat ile kurutma arasında bekleme olmaz.

Question 11

Bitki çayları soğuk demlenebilir mi?

Accepted Answer

Evet, yaz aylarında soğuk demleme iyi sonuç verir. Bir litre oda sıcaklığındaki suya iki demlik poşet ya da iki yemek kaşığı dökme bitki ekleyin, kapağını kapatıp buzdolabında 6 ila 8 saat bekletin, süzün. Sıcak demlemeye göre daha yumuşak, daha az buruk ve daha çiçeksi bir tat ortaya çıkar. Melisa, papatya ve ıhlamur soğuk demlemeye en uygun bitkilerdir; nane ve rezene de limon dilimiyle serinletici bir içecek verir. Soğuk demlenen çayı en geç iki gün içinde tüketin.

Question 12

Bir bitki çayının iyi kurutulup kurutulmadığı nasıl anlaşılır?

Accepted Answer

Üç şeye bakın. Renk: gölgede kurutulan yaprak yeşilliğini, çiçek de sarısını ya da beyazını büyük ölçüde korur; kahverengiye dönmüş parçalar fazla ısı ya da uzun bekleme görmüştür. Bütünlük: paketin dibi tozla doluysa bitki ya kaba işlenmiş ya da uzun süre beklemiştir. Koku: bir tutamı avucunuzda ovaladığınızda koku hemen yükselmelidir. Gökçeyazı'da bitkiler toplandığı gün gölgeye serilir ve küçük gramajlarda paketlenir; bu üç işareti paketi açtığınızda kendiniz kontrol edebilirsiniz.

Question 13

Neden Gökçeyazı Kooperatifi bitki çayları?

Accepted Answer

Kooperatif ortaklarımızın bahçe ve tarlalarından toplanan bitkiler aracısız olarak size ulaşır. Paketin içindekiler listesinde yalnızca bitkinin adı yazar. Kooperatifimiz T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'na TR-10-K-025889 numarasıyla kayıtlıdır; markamız 2021 09021 numarasıyla Türk Patent'te tescillidir. Belgelerin görüntüleri Sertifikalar sayfasında yer alır. Kurutulmuş bitkilerin etiketlenmesine dair kurallar Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatında düzenlenir.

Papatya Elle Seçilir, Tomurcuk Bırakılır

Gölgede Kurutulan Aromalar: Bitki Çayları Hakkında Sık Sorulan Sorular