Rezene Çayı Neden Tohumdan Demlenir?
Bitki çaylarının çoğu yaprak ya da çiçektir. Papatya çiçek, melisa ve adaçayı yaprak, ıhlamur çiçek ve brakte. Rezene çayı bu sıranın dışında durur: demlenen kısım tohumdur.
Bu fark mutfakta üç şeyi değiştirir. Tohum yapraktan daha serttir, suya tadını daha yavaş bırakır. Kabuğu bütün kaldığı sürece içindeki aroma korunur, kırıldığı anda açılır. Ve aynı tohum demlenmeden, olduğu gibi yemeğe de girebilir.
Ezmek mi, bütün bırakmak mı?
İkisi de yapılır, sonuç farklıdır.
Bütün tohum daha yumuşak bir dem verir. Su tohumun kabuğunu aşmakta zorlanır, tat yavaş çıkar; fincan açık renkli ve hafif kalır. Uzun demlemeye dayanır, buruklaşmaz.
Havanda hafifçe ezilmiş tohum ise belirgin biçimde daha yoğun bir fincan çıkarır. Kabuk kırıldığı için anason kokusu doğrudan suya geçer. Ezerken toz hâline getirmeyin; birkaç darbe, tohumların çoğunun çatlaması için yeterlidir. Toz hâline gelen rezene demlemeyi bulanıklaştırır ve süzülmesi zorlaşır.
Dökme formun asıl avantajı burada: ne kadarını ezeceğinize siz karar verirsiniz. Poşette bu seçenek yoktur.
Rezene çayı nasıl demlenir?
350 ml suyu kaynatın, ardından bir dakika dinlendirin. Demliğe ya da süzgeçli fincana bir tatlı kaşığı tohum ekleyin ve beş ila yedi dakika bekletin.
Beş dakikanın altında tohum tadını tam bırakmaz. Yedi dakikayı aşan demleme ise hafif bir acılık getirir. Demleme sırasında kapağı kapalı tutun; anason kokusu buharla birlikte yükselir ve açık demlikte kaybolur.
Sade içmek tohumun kendi tatlımsı karakterini en net gösteren yöntemdir. Tatlandırmak isteyenler kooperatifin çam balıyla deneyebilir. Yaz aylarında demlenip soğutulur, buz ve bir dilim limonla servis edilir.
Aynı tohum mutfakta
Rezene tohumu yalnızca demlik bitkisi değildir; Akdeniz ve Anadolu mutfağında baharat olarak da kullanılır. Bu, dökme formu poşetten ayıran ikinci özelliktir.
- Balıkta: Fırın levrek ve çipuranın karnına birkaç tohum, limon dilimleriyle birlikte.
- Ekmek ve çörekte: Hamura bir tatlı kaşığı; pişerken anason kokusu ortaya çıkar.
- Turşu ve salamurada: Kavanoza bir çay kaşığı, defne yaprağıyla birlikte.
- Zeytinyağlı sebzede: Pırasa ve enginara pişirmenin başında.
- Domates sosunda: Hafifçe ezilmiş birkaç tohum, uzun pişen soslarda.
Tadı ve kokusu
Rezene tohumunu parmaklar arasında ezdiğinizde anasonu andıran tatlımsı, ferah bir koku çıkar. Bitki, havuç ve maydanozla aynı familyadandır; dereotu ve kereviz de akrabasıdır.
Demlendiğinde bardağa açık sarı bir renk gelir. Tadı hafif tatlıdır; şeker eklemeden bile tatlımsı algılanır. Beş dakikada yumuşak ve yuvarlak, yedi dakikada anason notası belirginleşmiş bir fincan elde edersiniz.
Tohum ne zaman toplanır?
Kooperatif üyelerimizin Balıkesir bölgesindeki arazilerinde kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanılmadan yetişen rezene, tohumlar olgunlaştığında elle hasat edilir. Zamanlama dardır: erken toplanan tohum aroma vermez, geç kalınan tohum kendiliğinden yere dökülür ve kaybolur.
Hasat edilen tohumlar güneşe serilmez. Gölgede, hava akımı olan bir alanda yavaşça kurutulur; bu yöntem tohumun kokusunu olduğu gibi korur. Kuruyan tohumlar kooperatif tesisinde yabancı maddelerden temizlenir ve 70 gramlık kraft ambalaja doldurulur. Ambalajın içinde tek bir şey vardır: rezene tohumu.
Dökme rezene çayı mı, demlik poşet mi?
Kooperatifte rezene iki formda sunulur. Bu sayfadaki 70 gramlık dökme ürün tohumları bütün hâlde içerir. Miktarı siz ayarlarsınız, ezip ezmemeye siz karar verirsiniz, aynı tohumu mutfakta baharat olarak da kullanabilirsiniz.
Rezene demlik poşet çay ise hazır ölçüyle gelir; tartma, ezme ve süzme gerektirmez. Ofiste ya da yolculukta pratik olan odur. İkisindeki tohum aynıdır, aynı tarladan ve aynı hasattan gelir.
70 gram ne kadar yeter?
Bir fincan rezene çayı için bir tatlı kaşığı, yani yaklaşık 2 gram tohum gider. Günde bir fincan hesabıyla 70 gramlık paket bir ayı aşkın süre yeter; ara ara mutfakta baharat olarak da kullanırsanız daha kısa sürede biter.
Tohum formu, yaprak ve çiçeklere göre daha uzun ömürlüdür. Kabuk içindeki aromayı koruduğu için rezene çayı, aynı koşullarda saklanan melisa ya da papatyadan daha geç yaşlanır.
Rezene çayı nasıl saklanır?
Açılmamış kraft ambalaj serin, kuru ve karanlık bir dolapta 18 aya kadar kokusunu korur. Açıldıktan sonra ambalajın ağzını sıkıca katlayın ya da tohumları kapaklı cam bir kavanoza aktarın.
Ocak üstü dolap ve pencere kenarı uygun değildir; ısı ve ışık tohumun kokusunu zamanla zayıflatır. Tohumları ezilmiş hâlde saklamayın, kullanacağınız kadarını demleme öncesinde ezin. Ezilmiş rezene birkaç gün içinde kokusunu kaybeder.
Kooperatifin hangi belgelere sahip olduğu sertifikalar sayfasında yazıyor. Bitkisel gıdalara ilişkin mevzuat için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarını inceleyebilirsiniz.
Kooperatifin Notu: 350 ml suyu kaynatıp bir dakika dinlendirin, bir tatlı kaşığı tohum ekleyip 5 ila 7 dakika demleyin. Kapağı kapalı tutun, anason kokusu buharla kaçar. Daha yoğun bir fincan isterseniz tohumları havanda birkaç darbeyle çatlatın; toz hâline getirmeyin, dem bulanır. Ezilmiş tohumu saklamayın, kullanacağınız kadarını demleme öncesinde ezin.


Yorumlar
Henüz değerlendirme yapılmadı.