Peynirin Kaynağı Ahırdadır
Peynirlerimizi kendimiz yapmıyoruz; sütümüzü anlaşmalı bir işleme tesisine veriyoruz ve peynir orada yapılıyor. Bunu söylemekte bir sakınca görmüyoruz, çünkü bizim işimiz sütün kendisi. Her sabah Gökçeyazı’daki ortak ailelerin ahırlarında sağılan süt tankerle toplanıp tesise gidiyor. Mihaliç peynirini ilk satışa çıkardığımızda bazı müşteriler neden bu kadar sert olduğunu sordu. Sertlik bir kusur değil; Mihaliç’in rendeye bu yüzden yakıştığını artık ürün sayfasında anlatıyoruz. Aynı açıklığı her peynir için yapmaya çalışıyoruz: içinde ne var, nasıl bekletildi, hangi yemeğe yakışır.
Sütten Sofraya: Peynir ve Tereyağı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Süt ürünleri kategorisinde hangi ürünler var, hangisi ne için?
Kahvaltının ortasına
tam yağlı beyaz peynir konur. Rendelemek için
Mihaliç peyniri, ufalamak için
tulum peyniri seçilir. Tostta ve pidede eriyip uzayan peynir
kaşar peyniridir;
dil peyniri ve
örgü peyniri ise elle lif lif ayrılan çekme peynirlerdir.
Sepet peyniri sade, kekikli ve çörek otlu olarak üç çeşittir.
Tereyağı tuzsuzdur ve hem kahvaltıda hem pişirmede kullanılır.
Peynirler nerede ve nasıl üretiliyor?
Süt, kooperatif ortaklarımızın Gökçeyazı’daki ahırlarında sağılır ve tankerle anlaşmalı işleme tesisine taşınır. Mayalama, kalıplama, tuzlama, olgunlaştırma ve paketleme orada yapılır; hazır ürün kooperatife teslim edilir ve buradan sipariş edilir. Tereyağı da aynı sütün kremasından, tesiste yayıklanarak elde edilir.
Kahvaltı tabağı için hangi peynirleri seçmeliyim?
Farklı dokuları bir araya getirmek iyi bir başlangıçtır. Dilimlenen yumuşak bir peynir olarak beyaz peynir, elle ayrılan bir çekme peynir olarak örgü ya da dil peyniri ve az miktarı yeten sert bir peynir olarak tulum ya da Mihaliç aynı tabakta birbirini tamamlar. Tabağa kokulu bir peynir eklemek isterseniz kekikli ya da çörek otlu sepet peyniri seçin. Peynirleri hafiften keskine doğru dizmek her birinin tadını ayrı ayrı almayı kolaylaştırır.
Peynirde “tam yağlı” ne demek?
Türk Gıda Kodeksi peynirleri kuru maddedeki süt yağı oranına göre sınıflandırır; kuru maddesinin en az yüzde 45’i süt yağı olan peynir tam yağlı sayılır. Yağ oranı peynirin ağızdaki hissini belirler: tam yağlı peynir kremsi ve yumuşak, yağı azaltılmış peynir daha sert ve daha kuru olur. Kategorimizdeki peynirler tam yağlıdır; yağı azaltılmış bir çeşidimiz yoktur.
Tulum peyniri ile beyaz peynir arasındaki fark nedir?
Beyaz peynir salamurada olgunlaşır, dilimlenir ve kahvaltı tabağının ortasında durur. Tulum peyniri ise baskıyla suyu alınmış, tuzu yüksek ve en az 90 gün bekletilmiş bir peynirdir; dilimlenmez, ufalanır. Beyaz peynir börekte ve gözlemede harç olur; tulum ise makarnanın, pilavın ya da salatanın üzerine az miktarda serpilir. Tulumun keskin tadı bal ya da pekmezle buluşunca yumuşar.
Mihaliç peyniri nedir, neden bu kadar sert?
Mihaliç, Bursa’nın Karacabey ilçesinin eski adıdır ve peynir adını buradan alır. Bursa ile Balıkesir arasındaki süt havzasında sık yapılan, sert ve tuzlu bir peynirdir. Pıhtısı ısıtılarak sertleştirilir, kalıpta baskı altında tutulur ve en az 90 gün olgunlaştırılır. Sertliği kusur değil, peynirin kimliğidir: ince dilimlenir, asıl yerini ise erişteye, makarnaya ve börek harcına rendelendiğinde bulur.
Sepet peyniri çeşitleri arasındaki fark nedir?
Üç çeşidin sütü, sepet kalıbı ve olgunlaşma süresi aynıdır; fark pıhtıya eklenen şeydedir. Sadesinde yalnızca süt, maya ve tuz vardır; her tarife uyar.
Kekikli çeşit zeytinyağıyla birlikte sunulduğunda ot kokusunu en iyi verir.
Çörek otlu çeşidin siyah tohumları ise kahvaltı tabağına fırın kokusu getirir.
Kaşar, dil ve örgü peyniri arasındaki fark nedir?
Üçü de çekme peynirdir: teleme sıcak suda yoğrulup çekilerek esnek bir hamura dönüştürülür. Kaşar kalıplanır ve ısıda en kolay eriyendir; tost ve pide için seçilir. Dil peyniri uzun ve yassı bir şerittir, elle soyulur ve ısıda yumuşar ama liflerini korur. Örgü peyniri aynı hamurun üç şerit hâlinde örülmüş biçimidir ve kahvaltı sofrasına bütün olarak gelir.
Tereyağında tuz var mı?
Hayır. Tereyağımızın içindekiler listesinde yalnızca inek sütü kreması vardır, tuz eklenmez. Bu yüzden hamur işlerinde ve tatlılarda tarifin tuzunu siz belirlersiniz. Kahvaltıda tuzlu yağ alışkanlığınız varsa ekmeğe sürdükten sonra bir tutam tuz serpebilirsiniz. Rengi mevsime göre açılıp koyulaşabilir; ilkbahar ve yaz sütünden elde edilen yağ daha sarı olur.
Peynir nasıl saklanmalı, dondurulabilir mi?
Peynirleri buzdolabında, 4 ile 6 derece arasında saklayın. Açılan beyaz peyniri tuzlu su içinde, sert ve çekme peynirleri kapaklı bir kapta ya da streç filme sarılı tutun; açıkta kalan yüzey kurur. Peynirleri dondurmanızı önermiyoruz: donup çözülen beyaz peynir ufalanır, kaşar eskisi gibi erimez, dil ve örgü peynirinin lifleri dağılır. İhtiyaca göre paket seçmek en iyi yoldur.
Tereyağı nasıl saklanır?
Tereyağını buzdolabının iç raflarında, kapalı ambalajında ya da kapaklı bir kapta tutun; süt yağı yanındaki yiyeceklerin kokusunu kolayca çeker. Ekmeğe sürmeden on beş dakika önce çıkarmanız yeterlidir. Hemen kullanmayacaksanız paketi parçalara bölüp dondurucuya koyabilirsiniz; çözerken buzdolabında yavaşça bekletin.
Süt ürünlerinde hangi alerjenler var?
Kategorideki bütün ürünler süt içerir (laktoz dahil). Kekikli sepet peynirinde kekik, çörek otlu sepet peynirinde çörek otu bulunur. Her ürünün içindekiler listesi ve alerjen bilgisi ürün sayfasında ve ambalajında yazar.
Balıkesir çevresinde hangi peynirler yapılır?
Balıkesir ve Güney Marmara, Türkiye’nin süt havzalarından biridir. Bölgede Mihaliç peyniri, sepet peyniri, beyaz peynir, tulum ve çekme peynirler yaygın olarak yapılır; tereyağı da mutfağın temel yağlarındandır. Kooperatifimizin kategorisi bu sofranın peynirlerini bir araya getirir.
Neden Gökçeyazı Kooperatifi süt ürünleri?
Peynirin nerede yapıldığını açıkça söylüyoruz; farkımız sütün nereden geldiğinin belli olmasıdır. Süt, kooperatifin ortak ailelerinin ahırlarından toplanır. Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarında TR-10-K-025889 numarasıyla yer alıyoruz; markamız 2021 09021 numarasıyla Türk Patent’te tescillidir. Belgelerimiz
sertifikalar sayfasında yer alır; peynir ve tereyağına ilişkin resmî tanımlar için
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı sayfalarını inceleyebilirsiniz.