Tulum Peyniri Neden Ufalanır?
Yumuşak bir peynir dilimlenir; tulum peyniri ise dağılır. Bunun nedeni düşük nem, yüksek tuz ve uzun olgunlaşmadır. Teleme kalıba baskıyla yerleştirilir, suyu iyice alınır ve tuzlanır. Ardından 90 gün serin bir odada bekler. Bu sürede peynirin içindeki su azalır, doku sıkılaşır ve tat yoğunlaşır. Ortaya çıkan peynir bıçakla kesilmek yerine çatalla ufalanmaya ya da rendelenmeye uygundur.
Adı Nereden Geliyor?
Tulum, Türkçede hayvan derisinden yapılmış kap demektir. Eskiden bu peynir deri tulumların içine basılır ve aylarca orada dinlendirilirdi. Bugün kooperatifin tulum peyniri kalıpta biçimlenir ve kontrollü bir odada olgunlaşır; addan geriye kalan, uzun bekleme ve yoğun tattır. Türkiye'nin farklı bölgelerinde tulum peynirleri birbirinden epey ayrılır, ama hepsinin ortak noktası kuru dokudur.
Tulum Peyniri Mutfakta Nasıl Kullanılır?
Rendelendiğinde sıcak bir tabağın üzerinde bir baharat gibi çalışır. Süzülmüş burgu makarna tereyağında çevrildikten sonra üzerine iki kaşık rendelenmiş tulum serpin; peynir sıcakta erimez, kıvrımların arasına yapışır. Pilavın ya da mercimek çorbasının üzerine atılan bir tutam da aynı işi görür.
Ufalandığında salata ve mezelerde kullanılır. Közlenmiş kırmızı biber, bir tutam maydanoz ve zeytinyağıyla karıştırılan tulum hızlı bir meze olur. Üzerine acı pul biber serpilirse peynirin tuzu ile biberin acısı birbirini dengeler.
Tatlıyla Buluşunca
Keskin ve tuzlu bir peynir, tatlı bir şeyle buluşunca en iyi hâline gelir. İnce dilimlenmiş tulumun üzerine birkaç damla bal, yanına bir avuç ceviz ya da birkaç dilim armut koyun. Aynı ikiliyi kahvaltıda sıcak ekmekle deneyebilirsiniz. Üzüm pekmezi de balın yerini tutar.
Kahvaltı Tabağında Ne Kadar?
Tulum peyniri miktarla değil yoğunlukla kullanılır. Kahvaltı tabağına kişi başı birkaç ince parça yeterlidir. 250 gramlık paket, bu kullanımla bir evde uzun süre gider. Tadı yumuşak peynirlere alışık olanlara ilk ısırıkta sert gelebilir; ekmekle ve domatesle birlikte yendiğinde dengelenir.
Sert Peynirleri Karıştırmamak
Kooperatifin öteki sert peyniri Mihaliç'tir. İkisi de olgunlaşmış ve tuzludur, ama tulum daha kuru ve daha kolay ufalanır; Mihaliç ise daha sıkıdır ve ince dilime daha uygundur. Rendelenecekse ikisi de iş görür; salataya ufalanacaksa tulum daha kolay dağılır.
Kahvaltıda Tulumu Yumuşatmak
Keskin tadı ilk kez deneyenler için tulumu yumuşatmanın birkaç yolu vardır. Ufaladığınız peyniri bir kaşık zeytinyağı ve biraz kıyılmış maydanozla karıştırın; yağ tuzu dağıtır, maydanoz tazelik katar. Domates dilimlerinin üzerine serpilen tulum da domatesin suyuyla yumuşar. Haşlanmış yumurtanın yanında birkaç kırıntı yeterlidir. Sıcak bir pişinin ya da gözlemenin içine konan tulum hafifçe erir ve tadı daha yuvarlak bir hâl alır.
Tulum Peyniri ile Fırında Patates
Fırında pişen patates dilimleri, çıkmadan beş dakika önce üzerine serpilen ufalanmış tulumla başka bir yemeğe dönüşür. Peynir fırının sıcağında erimez, yüzeyde kızarır ve patatese tuzlu bir kabuk verir. Aynı yöntem fırında kabak ve patlıcan için de işe yarar. Tulum peyniri tuzlu olduğundan sebzeleri fırına vermeden önce az tuzlayın ya da hiç tuzlamayın.
Tulum Peyniri ile Peynirli Pilav
Sade bir tereyağlı pirinç pilavı demlenirken tencerenin kapağını açın ve pilavın üzerine iki avuç ufalanmış tulum peyniri serpin. Kapağı kapatıp on dakika daha demlendirin. Peynir pilavın buharıyla yumuşar ama erimez; karıştırınca tanelerin arasına dağılır. Pilavı pişirirken suya koyduğunuz tuzu yarıya indirin, çünkü tulum yeterince tuz verir. Yanına cacık ya da ayran iyi gider.
Tulum Peyniri Nasıl Saklanır?
Tulumu buzdolabının en soğuk rafında saklayın. Paketi açtıktan sonra kalan parçayı streç filme sarın ya da kapağı sıkı kapanan bir kutuya yerleştirin; açıkta kalan tulum kısa sürede aşırı kurur. Rendelediğiniz kısmı da kapalı bir kavanozda saklayın. Servisten on beş dakika önce buzdolabından çıkarmak kokusunun açılmasını sağlar.
Kooperatifin belgeleri sertifikalar sayfasında listelenir. Peynir türlerine ilişkin resmî tanımlar için Tarım ve Orman Bakanlığı sitesine bakabilirsiniz.
Kooperatifin Notu: Açıldıktan sonra streç filme sararak saklayın; açıkta kalan tulum hızla kurur. Rendelediğiniz kısmı kapalı kavanozda tutun. Servisten on beş dakika önce buzdolabından çıkarın, kokusu açılır.







Yorumlar