Odun Ateşinde Üzüm Pekmezi Nasıl Yapılır?
Pekmez, üzüm şırasının suyu uçurularak koyulaştırılmasıdır. Odun ateşinde üzüm pekmezi yapımında bu iş, büyük bir kazanın altında yanan odun ateşiyle ve acele etmeden yapılır. Sonbaharda Gökçeyazı'daki yamaç bağlarından ve avlulardaki asmalardan toplanan üzümler preslenir, çıkan şıra hemen kazana alınır. Şıra kaynamaya başlayınca üstte oluşan köpük alınır ve ateş kontrollü tutulur. Kazanın başından ayrılmak olmaz; pekmez dipte tutarsa bütün parti acılaşır.
Pekmez Toprağı Ne İşe Yarar?
Şıranın kendi asidi yüksektir. Doğrudan kaynatılan şıra, keskin ekşi tadı olan ve geç durulan bir pekmez verir. Kaynatmanın başında şıraya bölgenin pekmez toprağı katılır. Toprak şıradaki asidin bir kısmını bağlar ve bulanıklığın dibe çökmesine yardım eder. Kaynamadan sonra toprak tortuyla birlikte dipte kalır; kavanoza giren pekmezin içinde yer almaz. Pekmezin yumuşak, yuvarlak tatlılığı bu adımdan gelir.
Neden Bir Gece Bekletilir?
Kaynatma bitince kazan ateşten alınır ve pekmez bir gece dinlenmeye bırakılır. Bu sürede kalan tortu dibe çöker, üst kısım berraklaşır. Sabah, dipteki tortuya dokunmadan üstteki pekmez alınır ve kavanozlara doldurulur. Bu yüzden kavanozdaki pekmez parlak ve koyu kızıl kahve renklidir.
Kıvam Kaşıkla Anlaşılır
Pekmezin pişip pişmediğine saat bakarak değil, kaşıkla karar verilir. Kazandan alınan bir kaşık pekmez yavaş ve kalın bir şerit hâlinde akıyorsa kıvam gelmiştir; su gibi akıyorsa biraz daha kaynaması gerekir. Doğru kıvamdaki pekmez kaşığın arkasını kaplar ve parmakla çizildiğinde iz bırakır.
Kahvaltıda Pekmez
En bilinen kullanımı tahinle birliktedir. Tabakta tahin altta, pekmez üstte durur; ekmek ikisinden birlikte alınır. Pekmez tek başına tereyağıyla, kaymakla ya da süzme yoğurtla da yenir. Tahin ile pekmezi tek seferde almak isteyen için tahin pekmez paketimiz hazırlandı.
Mutfakta Pekmez
Pekmez tatlı tariflerinde hem tatlılık hem koyu bir renk verir. İrmik helvasında şerbetin bir kısmının yerine kullanıldığında helva koyulaşır ve hafif karamel kokusu alır. Kurabiye ve kek hamurlarına katıldığında hamur kahverengileşir. Fırında pişecek et ya da tavuk için hazırlanan sosa bir kaşık pekmez eklemek, fırında parlak bir kabuk oluşmasını sağlar. Kışın ılık süte bir kaşık pekmez karıştırmak da bilinen bir alışkanlıktır.
Odun Ateşinde Üzüm Pekmezi ile Gaz Ateşi Arasındaki Fark
Odun ateşi, gaz ocağına göre daha geniş bir alanı ve daha dengeli ısıtır. Kazanın tabanı her yerden aynı ölçüde ısınır, pekmezin bir noktada dibe tutma ihtimali azalır. Ateşin hızı da odun eklenip çekilerek yavaş yavaş ayarlanır. Odun ateşinde üzüm pekmezi bu yüzden aceleye gelmez; saatlerce süren kaynatma boyunca kazanın başında duran kişi hem ateşi hem köpüğü izler.
Rengi Neden Koyu Kızıl Kahve?
Pekmezin rengini üzümün türü, kaynatmanın süresi ve ateşin şiddeti belirler. Uzun ve yavaş kaynayan şıra, şekerlerinin bir kısmını karamelize eder ve koyulaşır. Odun ateşinde üzüm pekmezi bu yüzden parlak ve koyu kızıl kahve bir renge sahiptir. Rengi siyaha yakın ve kokusu yanık olan pekmez ise fazla yüksek ateşte kaynamış demektir.
Kazandan Kavanoza Ne Kadar?
Bir kazan pekmez için şıra, hacminin kabaca dörtte birine inene kadar kaynatılır. Yani dört litre şıradan yaklaşık bir litre pekmez çıkar. Bu oran üzümün tatlılığına göre biraz değişir; tatlı üzümün şırası daha az kaynatılarak kıvam bulur.
Pekmezin İlk Kaşığı
Yeni açılan kavanozun üst kısmı genellikle en parlak ve akışkan kısımdır; dibe doğru pekmez biraz daha koyulaşır. Odun ateşinde üzüm pekmezi kavanozda beklerken dibe doğru hafifçe koyulaşır; kullanmadan önce kaşıkla çevirmek kıvamı eşitler. Kavanozun kenarına akan pekmezi silip kapağı öyle kapatın, kapak yapışmaz.
800 Gram Kimler İçin?
Her sabah tahin pekmez yiyen ya da pekmezi tatlılarda düzenli kullanan evler için 800 gramlık cam kavanoz uzun süre yeter. Ağzı geniş olduğu için koyu pekmezi kaşıkla almak kolaydır. Daha az kullananlar için pekmez 580 gramlık boyda da satılır.
Odun Ateşinde Üzüm Pekmezi Nasıl Saklanır?
Kavanozu serin, karanlık ve kuru bir dolapta saklayın; buzdolabı gerekmez. Soğukta pekmez katılaşır, ısınınca yeniden akar. Uzun bekleyen kavanozun dibinde hafif tanelenme ya da tortu görülebilir; bu bozulma değildir, kullanmadan önce karıştırın. Kavanoza ıslak kaşık sokmayın; nem, pekmezin yüzeyinde küflenmeye yol açabilir.
Kooperatifin belgeleri sertifikalar sayfasında listelenir. Pekmez ürünlerine ilişkin resmî kurallar T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı sitesinde yayımlanır.
Kooperatifin Notu: Soğukta katılaşırsa kavanozu birkaç dakika ılık suda bekletin. Dipte tanelenme olursa karıştırın; bu bozulma değildir. Kavanoza ıslak kaşık sokmayın.







Yorumlar