Adaçayı 30 Gr

Adaçayı Hem Demlikte Hem Tencerede

Bitki çaylarının çoğu yalnızca demlenir. Adaçayı bu sınırın dışındadır: Ege kahvehanelerinde siyah çayın yanında ikram edilen bu yaprak, aynı zamanda mutfakta baharat olarak kullanılır. Dökme form bu ikinci kullanımı mümkün kılar; poşeti yırtmadan yaprakları doğrudan tencereye atabilirsiniz.

Salvia officinalis, nanegiller familyasından çok yıllık bir bitkidir. Dünyada 900'den fazla türü var; Türkiye'de 87 tür yetişiyor. Gümüşi yeşil, kadifemsi yaprakları ve keskin kokusuyla tanınır.

Ette ve tereyağında adaçayı

Bu yaprağın mutfaktaki en bilinen eşi tereyağıdır. İtalyan mutfağının en sade makarna sosu olan burro e salvia yalnızca iki şeyden oluşur: eritilmiş tereyağı ve içinde kısa süre bekletilmiş adaçayı yaprakları.

Yöntem şöyle: tereyağını kısık ateşte eritin, altı yedi yaprağı atın, yapraklar gevrekleşene kadar bir iki dakika bekletin ve haşlanmış makarnanın üzerine dökün. Yağı kızdırmayın; yanan yaprak acılaşır.

• Kuzu eti: Marine sıvısına zeytinyağı ve sarımsakla birlikte beş altı yaprak. Pişirmeden önce çıkarın.
• Fırın tavuk: Tepsiye birkaç yaprak, tavuğun altına.
• Fırın balık: Servis öncesinde üzerine iki yaprak, limonla.
• Et suyu ve kış çorbaları: Pişirmenin başında bir tutam.
• Kuru fasulye: Tencereye bir yaprak, defneyle birlikte.

Ölçüyü abartmayın. Adaçayı baskın bir yapraktır; fazlası yemeğin kendi tadını örter ve ağızda buruk bir kenar bırakır.

Dökme adaçayı nasıl demlenir?

200 ila 250 ml kaynamış suyu demliğe ya da süzgeçli fincana dökün, bir tatlı kaşığı yaprak ekleyin ve beş ila yedi dakika bekletin. Kaynatmayın; kaynatılan adaçayı belirgin biçimde acılaşır.

Dökme formun avantajı ölçüyü siz belirlersiniz. Daha hafif bir fincan isterseniz dört dakikada süzün; daha yoğun bir dem için yedi dakikaya kadar bekleyebilirsiniz. Yedi dakikayı aşmak acılığı öne çıkarır. Demlerken kapağı kapalı tutun.

Sade içmek bitkinin keskin karakterini en net gösterir. Kooperatifin çam balı bu keskinliği yumuşatır; bir dilim limon ise ferah bir ekşilik katar.

Tadı ve kokusu

Kuru yaprağı avuç içinde ovaladığınızda keskin, reçineli bir koku çıkar. Demlendiğinde bardağa açık altın rengi gelir; tat yoğun, hafif acımsı ve ferahtır.

Bu karakter adaçayını bitki çaylarının en iddialısı yapar. Papatya ve ıhlamurun yumuşaklığına alışkın biri için ilk fincan sert gelebilir; harmanlarda az miktarda kullanmak bu yüzden önerilir, yoksa yanındaki bitkiyi bastırır.

Kahvehane fincanı

Ege ve Güneybatı Anadolu kahvehanelerinde siyah çayın yanında sunulan bitki çayı çoğunlukla budur. Ocağın üstünde duran ikinci demlikte adaçayı bulunur; isteyen ondan söyler. Bu alışkanlık bölgede o kadar yerleşiktir ki bazı yerlerde ayrıca sipariş vermek bile gerekmez, iki bardak birlikte gelir.

Çetlemik mevkiinden

Kooperatif üyelerimiz bu bitkiyi Gökçeyazı'nın çetlemik mevkiindeki dağlık arazide, kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanmadan yetiştirir. Hasat, yaprakların en yoğun koktuğu dönemde ve elle yapılır.

Toplamada bir ayrıntı var: dal kesilmez, yalnızca yaprak toplanır. Dal kesmek çok daha hızlıdır ama kuruyan sap çayı acılaştırır. Bu yüzden ince saplar bile ayıklanır. Toplanan yapraklar güneşe serilmez, gölgede hava akımıyla yavaşça kurutulur. Kuruyan yapraklar kooperatif tesisinde saplarından sıyrılır, elenir ve 30 gramlık kraft ambalaja doldurulur.

Dökme adaçayı mı, demlik poşet mi?

30 gramlık bu pakette yapraklar bütün duruyor. Gümüşi yeşil rengi görür, ölçüyü kendiniz tutturur ve aynı yaprağı tencereye de atabilirsiniz.

Adaçayı demlik poşet çay ise hazır ölçüyle gelir; tartma ve süzme gerektirmez. İkisindeki yaprak aynı arazidendir, yalnızca kullanım biçimi değişir.

Taze yaprak kullanacaksanız

Bahçesinde adaçayı olanlar taze yaprağı doğrudan kullanabilir ama ölçü değişir: kurutulmuş yaprak daha yoğun koktuğu için taze yaprakta miktarı iki katına çıkarmak gerekir.

Mutfakta ise tersi geçerlidir. Tereyağında kızdırılan taze yaprak gevrekleşir ve tabakta kalabilir; kuru yaprak aynı işlemde ufalanır. Burro e salvia gibi yaprağın görüneceği tariflerde taze, uzun pişen yemeklerde kuru daha iyi sonuç verir.

Adaçayı nasıl saklanır?

Kapalı paket, ışık görmeyen serin bir rafta 18 aya kadar kokusunu tutar. Açıldıktan sonra ambalaj ağzının katlanması ya da yaprakların kapaklı bir cam kavanoza alınması gerekir.

Ocak üstü dolap ve pencere kenarı uygun değildir. Yaprakları ufalamadan saklayın; bütün yaprak kokusunu daha uzun tutar, ufalanmış yaprak birkaç ayda zayıflar. Kullanacağınız kadarını demleme ya da pişirme anında ufalayın.

Üretim belgelerimiz sertifikalar sayfasında yer alıyor. Bitkisel ürünlerde gıda güvenliği mevzuatına T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı üzerinden ulaşabilirsiniz.