Yüzük Makarna (Yüksük Makarna) Nedir, Nasıl Pişirilir?

Yüksük makarna ile yüzük makarna aynı üründür: nohut büyüklüğünde, ortası delik, halka biçiminde kısa bir makarna. Hangi adla anıldığı yöreden yöreye, hatta paketten pakete değişir. Paketlerde karşılaşabileceğiniz adlar ve bu makarnayla karıştırılan ürünler şöyle:

Kısa sözlük

Yüksük: Dikiş dikerken parmağa takılan küçük metal başlık. Evlerde hamurdan küçük halkalar kesmek için de kullanılırdı; makarna adını bu aletten alır.

Yüzük makarna: Aynı ürünün halka biçiminden gelen adı. Yüksük makarna aranırken yüzük makarna yazan paketle karşılaşırsanız aradığınız üründür.

Halka makarna, kesik makarna: Bazı yörelerde ve bazı paketlerde kullanılan diğer adlar.

Boncuk makarna: Sık karıştırılır ama başka bir üründür. Boncuk makarna dolu, küçük küreler hâlindedir; ortasında delik yoktur. Çorbada daha çok şişer ve suyu koyulaştırır. Yüksük makarna ise halka olduğu için çorbayı daha berrak bırakır.

Durum buğdayı irmiği: Makarna hamurunun hammaddesi. Sert buğdaydan elde edilen iri taneli un; pişen makarnanın şeklini korumasını sağlar.

Al dente: Makarnanın ortası hafifçe diri kalacak kadar pişmiş hâli. Yüksük makarnada kaynar suda yedi ila dokuz dakikaya denk gelir.

Küçük boy mu, büyük boy mu?

Bu makarna genellikle iki boyda üretilir. Küçük boyun halkaları bir santimetre civarındadır; çorbada ve sütlü tariflerde kaşığa rahat gelir. Büyük boy bir buçuk santimetreye yaklaşır; fırın yemeğinde ve soslu tariflerde daha dolgun durur. Kararsız kalırsanız şu ölçüyü kullanın: kaşıkla yenecek tarifte küçük boy, çatalla yenecek tarifte büyük boy.

Kooperatifin yüzük makarnası nohut büyüklüğünde, çorbalık boydadır.

Yüksük makarna nasıl pişirilir?

Geniş bir tencerede bol su kaynatın; 400 gramlık paketin tamamı için dört litre kadar su yeterlidir. Tuzu su kaynamaya başlayınca ekleyin. Makarnayı kaynayan suya atın ve ilk iki dakika ara ara karıştırın; halkaların birbirine yapışması en çok bu ilk dakikalarda olur. Yedi dakika dolunca bir tane alıp dişleyin: ortası hafif diri ise ocaktan alın. Çorbaya girecekse bir iki dakika erken çıkarın, çünkü makarna çorbanın içinde pişmeye devam eder.

Süzdükten sonra soğuk suyla yıkamayın; yüzeydeki nişasta sosun makarnaya tutunmasını sağlar. Salataya girecekse ayrı bir durumdur, o zaman kısa bir soğuk su yıkaması makarnanın birbirine yapışmasını önler.

Tarif kartları

Sütlü yüksük makarna

200 gram yüksük makarnayı tuzlu suda yedi dakika haşlayıp süzün. Yarım litre sütü kaynatın, makarnayı ekleyip kısık ateşte beş dakika pişirin. Ocaktan almadan önce bir yemek kaşığı tereyağı ekleyin; isteyen üstüne tarçın serpebilir.

Et suyuna makarna çorbası

Bir buçuk litre tavuk ya da et suyu kaynayınca 150 gram yüksük makarnayı ekleyip dokuz dakika pişirin. Ayrı bir tavada bir yemek kaşığı tereyağında iki yemek kaşığı unu kavurun, biraz suyla açıp çorbaya katın. Üstüne pul biberli tereyağı gezdirin; tatlı pul biber renk, acı pul biber sıcaklık verir.

Fırında kıymalı yüksük makarna

250 gram makarnayı haşlayıp süzün. Bir soğanı ve üç diş sarımsağı zeytinyağında kavurun, 300 gram kıymayı ve rendelenmiş iki domatesi ekleyin; tuz, karabiber ve bir tutam kekikle pişirin. Makarnayı fırın kabına yayıp kıymalı sosu üstüne dökün ve 180 derecede yirmi dakika pişirin.

Yüksük çorbası ile ilişkisi

Yüksük çorbası, özellikle Güney ve Güneydoğu Anadolu mutfağında bilinen bir çorbadır. Asıl tarifinde nohut büyüklüğünde küçük mantılar, haşlanmış nohut ve salçalı et suyu kullanılır; adını hamuru kesen yüksükten alır. Evde mantı yoksa yüksük makarna bu tarife yakın bir sonuç verir. İç harcın eksik bıraktığı tadı telafi etmek için et suyunu daha yoğun tutmak işe yarar.

Kooperatifte nasıl yapılıyor?

Kooperatifin yüzük makarnası tek malzemeden yapılır: kooperatif ortaklarından gelen durum buğdayı irmiği. İrmik kooperatif işletmesinde makinede suyla yoğrulur ve kalıptan geçirilerek halka biçimini alır. Halkalar tepsilere serilir, gölgeli bir odada oda sıcaklığında iki üç gün bekletilerek kurutulur. Kuruyan makarna gözden geçirilir, kırık ve biçimi bozuk taneler ayrılır ve 400 gramlık pakete doldurulur.

İçindekiler listesinde yalnızca durum buğdayı irmiği yazar. Buğdaydan yapıldığı için gluten içerir. Aynı işletmede yumurtalı erişte de üretildiğinden pakette yumurta izi bulunabileceği yazılıdır. Kooperatifin diğer makarna ve eriştelerini Unlu Mamuller sayfasında bulabilirsiniz.

Makarna çeşitleri yan yana

Özellik	Yüksük makarna	Spagetti	Penne
Şekil	Küçük halka	Uzun, ince	Tüp, eğri kesik
Pişme süresi	7 ila 9 dakika	9 ila 12 dakika	10 ila 13 dakika
En iyi kullanım	Çorba, sütlü yemek	Soslu yemekler	Fırın yemekleri

Saklama

Ağzı kapalı bir kapta, serin ve kuru bir dolapta saklayın; buzdolabı gerekmez. Nem alan makarnanın halkaları birbirine yapışır ve pişerken dağılır. Kuru makarnanın hangi ad ve sınıfla etiketleneceği Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği‘ne göre belirlenir.