Melisa Çayı Neden Çabuk Yaşlanır?
Bitki çaylarının çoğu 18 ay raf ömrüyle satılır. Melisa çayı için biz 12 ay yazıyoruz ve bu bir ihtiyat değil, bitkinin yapısıyla ilgili bir gerçek. Melisa çayı yaprağı ince ve yumuşaktır; kokusunu tutan yapı adaçayı ya da defne kadar dayanıklı değildir.
Bunun pratik sonucu şu: melisada tazelik, diğer bitki çaylarında olduğundan daha belirleyicidir. İyi haber, dökme formda bunu satın alırken de evde de kendiniz kontrol edebilirsiniz.
İyi bir melisa çayı nasıl anlaşılır?
- Renk: Mat yeşil olmalı. Kahverengiye ya da siyaha çalan yaprak güneşte kurutulmuş veya uzun süre beklemiştir.
- Koku: Bir tutamı avuç içinde ovun. Limon kabuğunu andıran ferah bir koku gelmiyorsa ürün yaşlanmıştır. Melisada koku, tazeliğin en kesin göstergesidir.
- Yaprak bütünlüğü: Paketi açtığınızda yaprak parçaları tanınabilir olmalı. Tamamen toz hâline gelmiş ürün kokusunu hızla kaybeder.
- Sap oranı: Kalın sap parçası az olmalı; sap tat vermez, yalnızca ağırlık yapar.
Dökme formun asıl avantajı burada ortaya çıkar. Poşette yaprağı göremez, koklayamazsınız; bütün yaprakta bu dört kontrolü de yapabilirsiniz.
Ne kadar almalı?
Bu bitkide büyük paket almak işe yaramaz. 30 gramlık ambalaj, günde bir fincan içen biri için yaklaşık iki ay gider ve bu iyi bir denge; elinizdeki ürün hiçbir zaman fazla yaşlanmaz.
Yılda bir kez büyük miktarda alıp aylarca kullanmak yerine küçük paketi sık tazelemek, melisada gözle görülür bir tat farkı yaratır. Ihlamur ya da adaçayında aynı şeyi söylemezdik; onlar ikinci yıla bile dayanır.
Melisa çayı nasıl demlenir?
Burada tek kritik nokta su sıcaklığı. 250 ml suyu kaynatın, sonra bir iki dakika bekleyerek 85 ila 90 dereceye düşmesini sağlayın. Kaynar su bu bitkinin ince limon kokusunu buharla birlikte alıp götürür.
Demliğe ya da süzgeçli fincana bir tatlı kaşığı yaprak ekleyin, beş ila on dakika bekletin. Kapağı kapalı tutun. Kısa demlemede limon notası öne çıkar; süre uzadıkça otsu bir derinlik gelir. Dökme formda miktarı da süreyi de siz ayarladığınız için iki farklı fincanı deneyip kendi noktanızı bulabilirsiniz.
Harman kurmak
Bir tatlı kaşığı melisaya yarım tatlı kaşığı dökme papatya eklemek, limon notasının üzerine elma benzeri tatlımsı bir katman koyar. Dökme ıhlamur ile harmanlandığında fincan daha dolgun olur.
Adaçayıyla deneyecekseniz çok az kullanın; onun keskin ve reçineli tadı melisanın ince kokusunu örter. Oran bulma işi deneyerek yürür ve bu, poşette olmayan bir imkândır.
Adı nereden geliyor?
Cins adı Melissa Yunancada bal arısı demektir. Bitkinin çiçeği arıları güçlü biçimde çeker; çiçek açtığında melisanın bulunduğu yamaç uğultuyla dolar. Türkçede oğulotu ve kovanotu adlarıyla da anılmasının sebebi budur: yeni bir arı oğulu kovana alıştırılırken kovanın içi bu bitkinin yaprağıyla ovulurdu.
Kooperatif üyelerinin arıcılık yapanları için melisayı bulmak da hâlâ aynı yoldan yürür: arıların yoğunlaştığı yamacı takip etmek yeterlidir.
Çiçek açmadan önce
Kooperatif üyelerimizin Balıkesir'deki arazilerinde kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanılmadan yetişen melisa, yapraklar çiçeklenmeden hemen önce elle toplanır. Bitki çiçeğe durduktan sonra enerjisini çiçeğe verir, yaprak incelir ve kokusu düşer.
Toplanan yapraklar güneşe serilmez. Gölgede, hava akımı olan bir alanda yavaşça kurutulur; bu yöntem hem limon kokusunu hem yeşil rengi korur. Kuruyan yapraklar kooperatif tesisinde saplarından sıyrılır, elenir ve 30 gramlık kraft ambalaja doldurulur.
Dökme melisa çayı mı, poşet mi?
Bu 30 gramlık pakette yapraklar bütün. Tazeliği burnunuzla denetler, ölçüyü kendiniz tutturur, başka bitkilerle karıştırırsınız.
Melisa demlik poşet çay ise hazır ölçüyle gelir; tartma ve süzme gerektirmez. İkisindeki yaprak aynı araziden ve aynı hasattan gelir.
Melisa çayı nasıl saklanır?
Kapalı paketin ömrü, ışık almayan serin bir dolapta 12 aydır. Açtıktan sonra ambalaj ağzını katlamak ya da yaprakları kapaklı bir cam kavanoza almak gerekir.
Melisayı baharat rafına koymayın; ince yaprak çevresindeki kokuyu emer ve kimyonun yanında duran paket birkaç haftada kimyon kokar. Ocak üstü dolap ve pencere kenarı da uygun değildir. Kapalı bir çekmece en iyisidir.
Hangi belgelere sahip olduğumuzu sertifikalar sayfasında bulabilirsiniz. Bitki çaylarına ilişkin düzenlemeler için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına bakın.
Kooperatifin Notu: 250 ml suyu kaynatın, bir iki dakika bekletip 85 ila 90 dereceye düşürün, bir tatlı kaşığı yaprak atın, 5 ila 10 dakika demleyin. Kaynar su dökmeyin, limon kokusu buharla kaçar. Satın alırken ve kavanozdan her aldığınızda bir tutamı avuçta ovun. Limon kokusu geliyorsa yaprak taze demektir; gelmiyorsa demlemenin bir anlamı kalmaz.




Yorumlar
Henüz değerlendirme yapılmadı.