Kuru Reyhan, Taze Reyhanın Yerine Geçmez
Çoğu bitkide kurutma kokuyu zayıflatır ama karakterini bozmaz; kuru kekik yine kekik gibi kokar. Reyhan bu kuralın dışında kalır. Taze yaprağın biberimsi, neredeyse limonumsu keskinliği kuruma sırasında geri çekilir; yerine anason ile karanfili andıran, daha tatlı ve daha ağır bir koku gelir. Bu yüzden kuru reyhan, taze reyhanın küçültülmüş hâli değildir; kendi başına ayrı bir baharattır. Pesto ya da caprese salatası için taze yaprak gerekir, kurusuyla aynı sonuç alınmaz. Buna karşılık uzun pişen bir yemekte taze reyhan ilk on dakikada kaybolur, kurusu sonuna kadar dayanır.
Taze Reyhanın İşi, Kuru Reyhanın İşi
Ayrımı akılda tutmanın en kolay yolu ısıdır. Taze reyhan ısı görmeyen işlerde iyidir: pesto, caprese, yeşil salata, tabağa servis anında atılan yaprak. Kuru reyhan ise ısı gören ve sıvı içeren işlerde iyidir: domates sosu, güveç, kıymalı yemekler, mercimek ve sebze çorbaları, fırında sebze, pizza sosu. Yoğurtlu mezeler ikisinin de yürüdüğü tek alandır; cacıkta, haydaride ve sarımsaklı yoğurtta kurusu sarımsağın sertliğini yumuşatır.
Kuru Reyhan Yemeğe Ne Zaman Girer?
Bu baharat sıvıda ve ısıda açılır; tencereyi ocaktan almadan hemen önce atılırsa tadı ham kalır. Domates sosuna, sos kaynamaya başladıktan sonra ekleyin ve en az on dakika birlikte pişsin. Çorbada da aynı kural geçerlidir. Pişirme olmayan yoğurtlu mezede ısının yerini zaman alır: yaprağı yoğurda karıştırıp buzdolabında on beş dakika bekletin. Fırın sebzesinde doğrudan sebzenin üstüne serpmeyin; önce zeytinyağına karıştırın, sonra sebzeyi o yağla harmanlayın.
Mor Reyhan mı, Yeşil Fesleğen mi?
Türkçede iki ad da aynı bitki grubunu anlatır ve kullanımları bölgeden bölgeye değişir. Yaygın eğilim, yeşil yapraklı çeşide fesleğen, mor ve koyu yapraklı çeşide reyhan denmesidir; bazı yörelerde ikisine birden fesleğen denir. Bu pakette mor yapraklı çeşit var. Kuruduğunda yaprak koyu mor ile yeşil arasında bir ton alır. Tamamen kahverengiye dönmüş bir ürün ya geç hasat edilmiştir ya da güneşte kurutulmuştur.
10 Gram Kuru Reyhan Kaç Kullanım Eder?
Yaprak hafiftir; bir çay kaşığı yaklaşık 0,7 grama denk gelir. Buna göre 10 gramlık paket on dört civarı kullanım eder. Dört kişilik bir domates soslu makarna ya da tereyağında çevrilmiş saçaklı erişte için bir çay kaşığı yeter. Kurutulmuş yaprak tazesine göre yoğundur; kaba kural olarak tazenin üç katı kadar güçlü sayılır. Tarifte bir yemek kaşığı doğranmış taze reyhan yazıyorsa bir çay kaşığı kurusu aynı işi görür. Küçük paketin mantığı da budur; reyhan bekledikçe kaybeder, az alıp çabuk bitirmek daha doğrudur.
Neden Çiçeklenmeden Önce Toplanır?
Reyhan çiçek açtığında bitkinin enerjisi tohuma yönelir. Yapraklar sertleşir, kokuları zayıflar, tat düzleşir. Hasat penceresi bu yüzden dardır: çiçek tomurcukları görünmeye başladığında toplama zamanı gelmiştir. Gökçeyazı bahçelerinde kooperatif üyeleri bu dönemi gözler ve dalları elle keser. Toplanan yaprak güneşe serilmez, gölgede ve hava akımı olan bir alanda yavaşça kurutulur. Güneş rengi soldurur, mor tonu kahverengiye çevirir.
Yanına Hangi Baharat Gider?
Reyhanın en eski ortağı domatestir; ikisi birlikte kullanıldığında ortaya çıkan tat, ikisinin ayrı ayrı verdiğinden farklıdır. Taze domatesin olmadığı aylarda aynı eşleşmeyi domates kurusu ile kurabilirsiniz: zeytinyağında yumuşatılan kurutulmuş domatese bir tutam kuru reyhan eklemek, yaz sosunun kış karşılığıdır. Sarımsak, zeytinyağı ve karabiber bu üçlüye rahatça eklenir. Kekikle birlikte kullanırken dikkatli olun: kekik baskın gelir ve reyhanın tatlımsı tarafını örter, ikisini aynı yemekte kullanacaksanız kekiği yarıya indirin. Nane ile ilişkisi daha kolaydır, özellikle çorbalarda birbirlerini tamamlarlar. Pul biberle yan yana durmakta hiçbir sakınca yoktur.
Kuru Reyhan Nasıl Saklanır?
Ocak başı, pencere kenarı ve bulaşık makinesinin üstü bu baharat için en kötü üç yerdir; üçünde de ya ısı ya buhar vardır. Açılmamış kraft ambalaj serin ve karanlık bir dolapta 12 ay boyunca kokusunu tutar. Açtıktan sonra ambalajın ağzını katlamakla yetinmeyin, yaprakları küçük ve kapaklı bir cam kavanoza aktarın; 10 gram zaten çok az yer kaplar.
Tazeliği Nasıl Anlaşılır?
Bir tutam yaprağı parmaklarınız arasında ezin. Anason ile karanfil arası o tatlımsı koku hemen çıkmalıdır. Kuru ot ya da toz kokusu geliyorsa yaprak yaşlanmıştır; yemeğe renk verir ama tat vermez. Renk de ipucu sayılır: mor ile yeşil arası canlı bir ton iyiye, tamamen solmuş gri bir ton kötüye işarettir.
Kooperatifin hangi belgelere sahip olduğunu sertifikalar sayfasında görebilirsiniz. Baharat ve aromatik bitki üretimine ilişkin mevzuat için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynakları açıktır.
Kooperatifin Notu: Domates sosuna, sos kaynamaya başladıktan sonra ekleyin ve en az on dakika birlikte pişsin. Ocaktan almadan hemen önce atarsanız tadı ham kalır. Yoğurtlu mezede pişirme yok; bu durumda yoğurda karıştırıp buzdolabında on beş dakika bekletin. Tarifte bir yemek kaşığı doğranmış taze reyhan yazıyorsa bir çay kaşığı kurusu aynı işi görür. Kekikle aynı yemekte kullanacaksanız kekiği yarıya indirin; yoksa reyhanın tatlımsı tarafını örter.




Yorumlar
Henüz değerlendirme yapılmadı.