Domates Kurusu 250 Gr

Güneşte Kurutulmuş Domates Neden Bu Kadar Yoğundur?

Taze bir domatesin ağırlığının neredeyse tamamı sudur. Güneşte geçen birkaç gün bu suyu alır, geriye domatesin kendi ekşiliği, tatlılığı ve kokusu kalır. Bir kilo taze domatesten yaklaşık yüz ile yüz yirmi gram kuru domates çıkar. Güneşte kurutulmuş domates bu yüzden bir baharat gibi davranır: bir iki parça, koca bir tencerenin karakterini değiştirir. Taze domatesin yerine geçmez; ondan ayrı bir iş görür.

Olgunluk Belirleyicidir

Kurutma, domatesin tarlada topladığını çoğaltmaz, yalnızca yoğunlaştırır. Ham toplanan domates kuruduğunda solgun ve ekşi kalır; fazla olgun olan ise ikiye bölünürken dağılır ve güneşte bozulur. Gökçeyazı bahçelerinde bu yüzden domates tam kıvamında, kabuğu gerilmiş ama eti sıkı iken toplanır. Hasat ağustosa denk gelir; güneşin en güçlü olduğu haftalar kurutma için de en uygun olanlardır.

Kaya Tuzu ve Güneş

Toplanan domatesler yıkanır, ikiye bölünür ve kesik yüzleri yukarı bakacak biçimde serilir. Üzerlerine kaya tuzu serpilir; tuz domatesin suyunu yüzeye çeker ve kurumayı dengeler. Ardından açık havada, güneşin altında birkaç gün beklerler. Güçlü güneşte süre kısalır, bulutlu bir gün işi uzatır. Domatesler her gün kontrol edilir: çok kuruyan kâğıt gibi sertleşir, az kuruyan içinde nem tutar. Fırın, kükürt ya da koruyucu kullanılmaz; ambalaja yalnızca domates ve kaya tuzu girer.

Kullanmadan Önce Yumuşatmak

Güneşte kurutulmuş domates doğrudan da kullanılabilir, ama çoğu tarifte önce yumuşatılır. Ilık suda 10 ile 15 dakika bekletmek dokuyu açar ve fazla tuzu alır. Aceleniz varsa kaynar suyu üzerine dökün ve beş dakika bekleyin. Yumuşayan domatesi kağıt havluyla kurulayın; ıslak domates yağa girdiğinde sıçratır.

Zeytinyağlı Kavanoz

Kuru domatesin en bilinen hâli zeytinyağının içinde beklemesidir. Yumuşatıp kuruladığınız domatesleri temiz bir cam kavanoza dizin, aralarına ince dilimlenmiş sarımsak, bir tutam kekik ve bir tutam kuru reyhan serpin. Üzerini tamamen örtecek kadar erken hasat zeytinyağı ekleyin. Sarımsak içeren yağlı kavanozu her zaman buzdolabında saklayın ve iki hafta içinde tüketin. Kavanozdaki yağ da boşa gitmez; salata sosunda ve makarnada kullanılır. Buzdolabında yağın bulanıklaşıp donması normaldir, oda sıcaklığında birkaç dakikada yeniden akar.

Mutfakta Nereye Girer?

Makarna sosunda zeytinyağında sarımsakla bir iki dakika çevrilir; üzerine haşlanmış makarna ve biraz haşlama suyu eklenir. Pizza ve pide hamurunda küçük parçalar hâlinde üste dağıtılır. Kışın menemene doğranmış birkaç parça, taze domatesin olmadığı aylarda eksikliği kapatır. Kahvaltıda peynir ve zeytinle aynı tabağa konur. Ceviz, sarımsak ve zeytinyağıyla dövülerek meze hâline getirilir. Etli yemeklerde ve kuru fasulyede salçanın bir kısmının yerine birkaç doğranmış parça eklemek sosa derinlik verir.

Cevizli Domates Kurusu Ezmesi

Yumuşatılmış altı yedi parça güneşte kurutulmuş domatesi bir avuç ceviz içi, bir diş sarımsak, bir tatlı kaşığı pul biber ve dört yemek kaşığı zeytinyağıyla birlikte robotta çekin. Tamamen pürüzsüz olmasın, ceviz taneleri hissedilsin. Bir sıkım limon ve biraz kuru nane ekleyip buzdolabında yarım saat dinlendirin. Kızarmış ekmekle kahvaltıda, közlenmiş sebzenin yanında ya da makarna sosu olarak kullanılır.

Rengi ve Dokusu Ne Söyler?

İyi kurumuş bir domates koyu kırmızı ile kiremit rengi arasında bir ton taşır, elde esner ve kırılmaz. Çok sert ve siyaha çalan parçalar güneşte fazla kalmıştır; yumuşak ve yapışkan olanlar ise içinde nem tutmaktadır. Pakette küçük renk farkları olması normaldir, çünkü aynı gün toplanan domatesler bile güneşi aynı biçimde görmez.

250 Gram Ne Kadar Eder?

Paket kabaca iki buçuk kilo taze domatesin kuru hâlidir. Bir kavanozluk zeytinyağlı domates için yaklaşık yüz gram yeter; geri kalanı makarna, pizza ve kahvaltı için ayrılabilir. Güneşte kurutulmuş domates az kullanıldığından paket uzun süre gider.

Güneşte Kurutulmuş Domates Nasıl Saklanır?

Kapalı paketi güneş görmeyen serin bir rafta tutun. Paket açıldıktan sonra kalan domatesleri kapaklı bir kaba koyup buzdolabında tutun ve birkaç hafta içinde kullanın. Güneşte kurutulmuş domatesin yüzeyinde zamanla beyazımsı tuz lekeleri belirebilir; bu, kaya tuzunun kristalleşmesidir ve yumuşatma suyunda çözünür.

Kooperatifin belgeleri sertifikalar sayfasında listelenmiştir. Sebze kurutma ve işleme mevzuatına T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı sitesinden ulaşabilirsiniz.