Kooperatif Tarhana Nasıl Hazırlanır?
Kooperatif tarhana, Anadolu'nun en eski saklama yöntemlerinden birinin ürünüdür. Mantık basittir: yazın bol olan sebzeyi ve sütü, kışın bozulmadan saklanabilecek bir forma çevirmek. Un, yoğurt, nohut, domates, salçalık biber ve kuru soğan bir araya gelir; karışım kaynatılarak harç hâline getirilir. Kaynatmanın iki işlevi vardır: sebzelerin suyunu çeker ve karışımı yoğurdun asidiyle birlikte kararlı bir kıvama getirir. Ortaya çıkan koyu hamur küçük parçalara bölünür.
Asıl belirleyici adım kurutmadır. Parçalar güneşe değil, gölgeye serilir. Doğrudan güneş dış yüzeyi hızla kabuklaştırır, içeride nem kalır; bu hem küflenme riski hem de çorbada dağılmayan sert taneler demektir. Gölgede yavaşça kuruyan parçalar ise baştan sona eşit sertleşir. Kuruyan parçalar kooperatif işletmesinde öğütülerek toz hâline getirilir ve 250 gramlık ambalaja doldurulur. Üründe katkı maddesi, koruyucu veya renklendirici kullanılmaz.
Tarhananın Ana Maddesi Nedir?
Tarhananın iki temel bileşeni un ve yoğurttur; geri kalan malzemeler tat ve aromayı belirler. Un karışıma gövde ve kıvam verir, yoğurt ise ürüne karakterini veren ekşiliği getirir. Yoğurdun laktik asidi aynı zamanda doğal bir koruyucu görevi görür. Harcın koruyucu madde olmadan uzun süre saklanabilmesinin sebebi budur. Bizim harcımızda ayrıca nohut bulunur; nohut çorbaya dolgunluk katar ve kıvamı ağırlaştırır. Domates ve salçalık biber rengi ile tatlımsı derinliği, kuru soğan ise arka plandaki keskinliği sağlar. Yörelere göre tarif değişir: bazı bölgelerde nane ve dereotu eklenir, bazılarında sadece un, yoğurt ve biber kullanılır.
Bölgeden bölgeye değişen onlarca tarif vardır ve bu çeşitlilik coğrafyayla doğrudan ilişkilidir. Ege'de domates ve biber ağırlıklı, kırmızıya çalan versiyonlar yapılır; İç Anadolu'da un ve yoğurt öne çıkar, renk daha açıktır. Karadeniz'de mısır unu karışıma girer, Güneydoğu'da ise bulgurlu türler yaygındır. Kimi yörelerde nane, kimilerinde dereotu ya da fesleğen eklenir. Balıkesir çevresinde hazırlanan harç bu iki uç arasında durur: sebze oranı hissedilir ama baskın değildir, yoğurdun ekşiliği tadın merkezindedir. Nohut eklenmesi bölgenin kendine özgü tercihidir ve çorbaya belirgin bir dolgunluk kazandırır.
Tarhana Çorbası Nasıl Pişirilir?
Kaynar suya doğrudan atılan tarhana topaklanır; bu en sık yapılan hatadır. Doğrusu şudur: dört kişilik çorba için üç yemek kaşığını bir su bardağı ılık suda on dakika bekletin, elinizle ezerek dağıtın. Ayrı bir tencerede bir yemek kaşığı tereyağını eritip bir kaşık salça kavurun, üzerine bir litre sıcak su ekleyin. Su kaynamaya başlayınca ıslatılmış karışımı yavaşça, sürekli karıştırarak dökün. Kısık ateşte 15-20 dakika pişirin; çorba pişerken koyulaşır, gerekirse sıcak suyla açın. Karıştırmayı bırakmayın, dibe oturursa yanık tadı tüm çorbaya geçer. Servis ederken üzerine eritilmiş tereyağı ve tatlı pul biber gezdirin, yanında kızarmış ekmek verin.
Toz Tarhana, Göce Tarhana, Yuvarlak Tarhana
Harç kurutulduktan sonra üç farklı biçimde saklanabilir ve isimlendirme bu biçimden gelir. Toz tarhana öğütülmüş hâlidir; suda çabuk çözünür, çorbası pürüzsüz olur ve en yaygın kullanılan formdur. Elinizdeki ürün budur. Göce tarhana iri taneli hâlidir, öğütme aşamasından geçmez ya da kabaca kırılır; çorbada tane tane hissedilir, daha kırsal bir doku verir ve pişme süresi uzundur. Yuvarlak tarhana ise harcın avuç içinde toparlanıp kurutulmasıyla elde edilir; kullanılacağı zaman rendelenir veya elle ufalanır. Üçü de aynı harçtan çıkar; fark yalnızca kurutma sonrası işlemdedir.
Nasıl Saklanır?
Ürün neme karşı hassastır; nem alan toz topaklanır ve küflenebilir. Ambalajı serin, kuru ve karanlık bir dolapta saklayın. Açtıktan sonra mutlaka ağzı sıkı kapanan cam bir kavanoza aktarın; açık ambalajda bırakılan toz mutfaktaki buharı çeker. Bu koşullarda 12 aya kadar niteliğini korur. Uzun süre saklayacaksanız buzdolabının sebzeliği de uygundur. Rengin zamanla koyulaşması normaldir.
Kooperatifin diğer ürünleri için Unlu Mamüller kategorimize, üretim belgelerimiz için sertifikalar sayfamıza göz atabilirsiniz. Gıda etiketleme mevzuatı için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına başvurabilirsiniz.
Kooperatifin Notu: Tarhanayı asla kaynar suya doğrudan atmayın, topaklanır. 4 kişilik çorba için 3 yemek kaşığı tarhanayı 1 su bardağı ılık suda 10 dakika bekletip ezin. Tereyağında salça kavurun, sıcak su ekleyin, kaynayınca ıslatılmış tarhanayı karıştırarak dökün. Kısık ateşte 15-20 dakika, karıştırmayı bırakmadan.



Yorumlar
Henüz değerlendirme yapılmadı.