Kuru Nane Yemeğe Ne Zaman Eklenir?
Nane, Türk mutfağında hem pişirilen hem de çiğ kullanılan nadir baharatlardandır. Aynı kavanozdaki nane köfte harcının içinde otuz dakika pişer, mercimek çorbasının üstüne ise servis anında serpilir. İkisi de doğrudur; ama hangisini ne zaman yapacağınız, kuru nanenin tabakta bıraktığı tadı doğrudan belirler.
Pişerken eklenen kuru nane
Köfte harcına giren nane, kıymanın içinde ısınırken yağla buluşur ve etin tamamına dağılır. Burada amaç nanenin öne çıkması değil, arkada durup kıymanın ağır tadını hafifletmesidir. Aynı mantık dolma ve sarma iç harcı için de geçerli; kuru biber dolmasında pirinç suyunu çekerken nane de içeri işler, servise kadar geçen sürede tat oturur.
Zeytinyağlı enginar, kereviz ve pırasada ise nane pişirmenin sonuna doğru girer. Bu yemekler zaten uzun süre kısık ateşte durduğu için baştan eklenen nane tadını kaybeder; son beş dakika yeterlidir.
Sonradan eklenen kuru nane
Mercimek, ezogelin, tarhana ve domatesli arpa şehriye çorbasında nane tencereye değil tabağa gider. Kaynayan çorbaya atılan nane birkaç dakikada tadını bırakıp düzleşir; oysa sıcak çorbanın üstüne serpilen nane buharla birlikte yukarı çıkar ve kaşığı ağza götürene kadar kokusunu korur.
Yoğurtlu mezelerde, haydaride ve cacıkta da durum aynıdır. Nane yoğurdun içine karıştırılmaz, yüzeyine serpilir. Karıştırıldığında nem çeker ve dağılır; üstte kalınca hem görünür hem belirgin durur.
Kuru nane ile taze nane arasındaki ölçü
Tarifte taze nane yazıyorsa ve elinizde kuru varsa: 1 yemek kaşığı taze nane, 1 çay kaşığı kuru naneye karşılık gelir. Bu bir hacim dönüşümü değil, tat yoğunluğu dönüşümüdür. Kurutma sırasında su uzaklaştığı için kuru ağırlık başına düşen aroma artar.
Tersi de geçerli ama sonuç birebir olmaz. Taze nane serinlik ve dokuyu getirir, kuru nane ise derinliği. Cacıkta ikisini birlikte kullanan pek çok ev vardır; taze yaprak kesilip karıştırılır, kuru nane üstüne serpilir.
Gökçeyazı bahçelerinde hasat
Kooperatif üyelerimizin bahçelerinde kimyasal gübre ve insektisit kullanılmadan büyüyen nane, çiçeklenmeden hemen önce elle toplanır. Bu zamanlama önemlidir: bitki çiçeğe durduktan sonra enerjisini tohuma verir, yaprak incelir ve kokusu zayıflar. Toplama sabahın erken saatlerinde, çiy kalktıktan sonra yapılır.
Toplanan yapraklar doğrudan gölgeye alınır. Güneş altında serilen nane birkaç saatte sararır; gölgede, havadar bir alanda yavaşça kuruyan nane ise rengini korur. Kuruyan yapraklar elenerek iri sap kalıntılarından ayrılır, öğütülür ve kraft ambalaja doldurulur. İçinde yalnızca nane vardır.
Hangi baharatlarla birlikte gider?
Nane tek başına da iş görür ama Anadolu mutfağında genellikle bir eşle kullanılır. Köfte harcında kimyon ile birlikte durur; kimyon ağırlığı, nane hafifliği taşır. Çorbalarda kırmızı pul biber ile eşleşir; kızdırılmış tereyağında pul biber, tabakta nane. Cacık ve yoğurtlu mezelerde dereotu ile birlikte kullanmak Ege mutfağının yaygın pratiğidir; ikisi birbirini bastırmadan farklı iki tazelik katmanı verir. Zeytinyağlı sebze yemeklerinde ise nanenin yanına genellikle başka bir şey girmez, tek başına yeterlidir.
Kuru nane ile çay
Nane, baharat olarak kullanıldığı kadar demlenerek de tüketilir. Bir bardak için 200 ml sıcak suda bir çay kaşığı nane, beş dakika. Suyu fokurdarken dökmeyin; kaynattıktan sonra bir iki dakika dinlendirmek yeterlidir. Demlerken kapağı kapalı tutmak, aromanın buharla kaçmasını önler. Bir dilim limon ya da bir çay kaşığı bal ile servis edilebilir; ıhlamur ve melisa ile harmanlandığında da iyi sonuç verir.
30 gram ne kadar yeter?
Ortalama bir ev mutfağında 30 gramlık kuru nane üç ila dört ay yeter. Haftada iki kez çorba, ayda birkaç kez köfte ve ara ara cacık hesabıyla bu miktar rahat götürür. Gramajı küçük tutmamızın sebebi de bu: nane bir yıldan uzun bekletildiğinde kokusu belirgin biçimde zayıflar, büyük paket almak ekonomik görünse de çoğu zaman tadın düşmesi anlamına gelir.
Kuru nane nasıl saklanır?
- Isıdan uzak tutun. Ocak üstü dolap, kuru nane için en kötü yerdir; her yemekte yükselen buhar kavanozu ısıtır.
- Işıktan koruyun. Tezgâh üstünde cam kavanozda duran nane güzel görünür ama birkaç ayda rengini yitirir.
- Nemden kaçının. Nem alan nane topaklanır; topaklanmış nane serpildiğinde dağılmaz, tabakta küme hâlinde kalır.
- Kuru kaşık kullanın. Islak kaşık kavanoza nem taşır.
Bu koşullarda açılmamış ambalaj 18 aya kadar saklanabilir. Açıldıktan sonra da aynı kurallar geçerlidir; bir tutamı avuçta ovduğunuzda belirgin koku geliyorsa ürün hâlâ iş görür.
Kooperatifin belgeleri ve tescilleri sertifikalar sayfasında listelidir. Aromatik bitki üretimine ilişkin mevzuat için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına bakabilirsiniz.
Kooperatifin Notu: Köfte ve dolma harcına pişirmenin başında ekleyin. Çorbalarda ve yoğurtlu mezelerde tencereye atmayın, tabağa serpin; kaynayan suda nane birkaç dakikada tadını bırakıp düzleşir. Tarifte taze nane yazıyorsa: 1 yemek kaşığı taze = 1 çay kaşığı kuru nane.



Yorumlar
Henüz değerlendirme yapılmadı.