Tereyağı Nasıl Elde Edilir?
Tereyağı, sütün kremasının yayıklanmasıyla elde edilir. Gökçeyazı'daki ortak ailelerin sağdığı süt, tankerle anlaşmalı işleme tesisine taşınır. Orada süt kremasına ve yağsız kısmına ayrılır. Krema soğutulup dinlendirilir ve yayığa alınır. Yayık döndükçe kremadaki yağ tanecikleri birbirine tutunur ve topaklanır; geride yayık ayranı kalır. Ayranı süzülen yağ soğuk suyla yıkanır, yoğrulur, paketlenir ve kooperatife gönderilir.
Kahvaltıda Tereyağı
Buzdolabından on beş dakika önce çıkarılan yağ ekmeğe kolayca yayılır. Sıcak köy ekmeğinin üzerinde erimeye başladığı an kokusunun en belirgin olduğu andır. Üstüne bal ya da üzüm pekmezi eklemek Anadolu kahvaltısının bilinen bir ikilisidir. Sahanda yumurta da bu yağda pişince başka bir tat alır; yumurtayı yağ köpürmeye başladığı anda tavaya kırın ve sarısı akışkan kalana kadar pişirin.
Pişirmede Tereyağı
Tavaya alınan yağ önce erir, sonra köpürür, köpük çekilince de kızarmaya başlar. Bu kızarma yemeğe fındığı andıran bir koku verir; mantar, patates ve yeşil fasulye bu kokuyla iyi anlaşır. Ancak süt yağı yüksek ısıda çabuk yanar. Uzun ve yüksek ısılı kızartmalarda bir miktar zeytinyağıyla karıştırın ya da ocağı orta ateşte tutun.
Çorbaların bitirişi de bu yağla yapılır. Tarhana ya da mercimek çorbasının üzerine, yağda kızdırılmış kuru nane veya pul biber gezdirmek çorbayı tamamlar. Bunun için küçük bir tavada bir kaşık yağı eritin, köpürünce baharatı ekleyin ve hemen ocaktan alın; baharat yanarsa acılaşır.
Hamur İşlerinde
Poğaça, kurabiye ve börekte süt yağı hamura hem koku hem gevreklik verir. Kurabiye hamuru için yağı oda sıcaklığında yumuşatın; katmanlı hamurlar için ise soğuk ve sert kullanın. Tuzsuz olduğu için tatlı tariflerinde ayrıca tuz hesabı yapmanız gerekmez. Pilavda da pirinci yağda kavurmak tanelerin ayrı kalmasına yardım eder.
Sade Yağ Nasıl Yapılır?
Tereyağını kısık ateşte uzun süre eritirseniz içindeki su buharlaşır ve süt katıları tencerenin dibine çöker. Üstte kalan berrak sarı sıvı sade yağdır. Süzgeçten geçirilen sade yağ yüksek ısıya daha dayanıklıdır ve kavurma, pilav, baklava gibi tariflerde kullanılır. 500 gramlık paketten yaklaşık 400 gram sade yağ çıkar. Kapaklı bir kavanozda buzdolabında haftalarca saklanabilir.
Paketi Bölmek
Yağın tamamını bir anda açmak yerine paketi dörde bölün. Kullanacağınız parçayı buzdolabında, kalanları sıkıca sarılmış hâlde dondurucuda tutun. Böylece açık kalan yüzey küçülür, yağ buzdolabının kokularını daha az çeker. Dört kişilik, düzenli kahvaltı yapılan bir evde 500 gramlık paket iki üç hafta gider; hamur işi yapılan haftalarda bu süre kısalır.
Rengi Neden Mevsime Göre Değişir?
Süt yağının rengi ineklerin yediği yeme bağlıdır. İlkbahar ve yaz aylarında taze otla beslenen ineklerin sütünden elde edilen yağ daha sarı olur; kışın kuru yemle beslenme döneminde renk açılır ve beyaza yaklaşır. Aynı paketin farklı mevsimlerde farklı tonlarda gelmesi bu yüzdendir. Renk farkı tadı ya da kullanımı değiştirmez; yalnızca sütün hangi mevsimde sağıldığını gösterir. Renk maddesi eklenmediği için bu değişim pakete olduğu gibi yansır.
Yayık Ayranı Ne Olur?
Yayıklama sırasında yağdan ayrılan sıvıya yayık ayranı denir. Bu, bildiğimiz yoğurttan yapılan ayrandan farklıdır; kremadan geride kalan ince, hafif ekşimsi bir sıvıdır. Tesiste yağdan ayrılır ve paketlenen üründe bulunmaz. Yağın yıkanması da yayık ayranının kalıntılarını gidermek içindir.
Tereyağı Nasıl Saklanır?
Yağı buzdolabının kapak rafında değil iç raflarda tutun; kapak her açıldığında ısınır. Açılan paketi kapatın ya da kapaklı bir kaba alın, çünkü süt yağı yanındaki yiyeceklerin kokusunu kolayca çeker. Işık ve hava zamanla tadını bozar. Hemen kullanmayacağınız kısmı dondurucuda saklayabilirsiniz. Çözmek için bir gece önceden buzdolabına alın; oda sıcaklığında hızlı çözülen yağ su bırakabilir.
Kooperatifin belgelerini sertifikalar sayfamızda bulabilirsiniz. Tereyağının tanımı ve etiket kuralları T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatında yer alır.
Kooperatifin Notu: Ekmeğe sürmeden on beş dakika önce buzdolabından çıkarın. Yüksek ısılı kızartmalarda zeytinyağıyla karıştırarak kullanın. Uzun süre saklamak için parçalara bölüp dondurucuya koyun; çözerken bir gece önceden buzdolabına alın.






Yorumlar